buitenland

Miljoenen Congolezen brengen stem uit

(Novum/AP) - Miljoenen mensen hebben zondag in de eerste democratische verkiezingen in veertig jaar in Congo hun stem uitgebracht. Veel Congolezen vrezen evenwel voor een mislukking van het democratische experiment, hetgeen gezien de wetteloosheid in Oost-Congo, de boycot van een toonaangevend politicus, de vele verkrachtingen en de namen van oud-rebellenleiders op de stembiljetten geen wonder mag heten.

Ongeveer 25 miljoen stemgerechtigden moesten een stem uitbrengen op een van de 33 presidentskandidaten, onder wie zittend president Joseph Kabila, en negenduizend kandidaat-parlementsleden. De stembureaus sloten om 17.00 uur plaatselijke tijd (18.00 uur Nederlandse tijd), maar de uitslagen zullen nog weken op zich laten wachten.

De verkiezingen waren een logistieke nachtmerrie door de uitgestrektheid van Congo, dat zo groot is als West-Europa maar op eindeloze oerwouden en gigantische rivieren slechts 500 kilometer geasfalteerd wegdek heeft. Het uitdelen van de stembiljetten was een ingewikkelde operatie waarvoor honderden vliegtuigen werden ingezet.

Bovenal was het een veiligheidsoperatie, doordat in het oosten van het land nog oud-militairen en rebellen actief zijn die achterbleven na de oorlogen van 1996-2002. Dit jaar ontvluchtten door hun toedoen nog zo'n 360 duizend mensen hun huizen, ondanks de aanwezigheid van ongeveer 17.500 VN-vredessoldaten.

President Joseph Kabila, die nu 35 jaar is, werd in 2001 de jongste leider ter wereld toen hij de macht erfde van zijn vermoorde vader Laurent Kabila. Onder de belangrijkste punten in de verkiezingscampagne waren beëindiging van de corruptie en de ontwikkeling van Congo, een land dat beschikt over veel delfstoffen en economisch grote potentie heeft. In de campagne vielen ten minste 33 doden.

De nieuwe regering zal de overgangsregering opvolgen, waarin voormalig rebellenleider en presidentskandidaat Jean-Pierre Bemba een van de vier vice-presidenten was. Een andere vooraanstaande politicus, Etienne Tshisekedi, besloot evenwel tot een boycot van de verkiezingen, wat goed merkbaar was in zijn bolwerk Mbuji-Mayi in Midden-Congo. In veel stembureaus in het kiesdistrict waren meer verkiezingsfunctionarissen en -waarnemers te zien dan kiezers.

Voor de verkiezingen waren er zo'n tweeduizend internationale waarnemers ingezet. Leden van de VN-vredesmacht patrouilleerden in witte pantserwagens met machinegeweren. De Congolese oproerpolitie hield in kwetsbare wijken in de grote steden een oogje op potentiële reltrappers. Tot dusver werd geen melding gemaakt van serieus geweld, hoewel VN-woordvoerder Jean-Tobias Okala zei dat elf stembureaus in het gebied van Tshisekedi waren platgebrand.