Opknappen bedrijventerreinen kost zes miljard

(Novum) - Het versneld opknappen van vijftienduizend hectare bedrijventerreinen, dat binnen tien jaar een eind moet maken aan de 'verrommeling' van Nederland, kost 6,35 miljard euro. Dat staat in het rapport 'Kansen voor Kwaliteit' van de Taskforce (Her)ontwikkeling Bedrijventerreinen. Voorzitter van de taskforce Peter Noordanus overhandigde zijn advies dinsdag aan de ministers van Ruimtelijke Ordening Jacqueline Cramer (PvdA) en haar collega van Economische Zaken Maria van der Hoeven (CDA).

Het kabinet stelde de taskforce begin dit jaar in om met een oplossing te komen voor het probleem van de 'versnippering, verrommeling en de stagnatie van de herontwikkeling van bedrijventerreinen'. Nieuwe bedrijventerreinen schieten als paddenstoelen uit de grond, terwijl de herstructurering van oude terreinen moeizaam verloopt. Ruim een zesde van de oude bedrijventerreinen is vervuild, niet veilig en biedt een verminderde leefkwaliteit, aldus de taskforce.

De taskforce adviseert een tweesporenbeleid, met economische stadsvernieuwing op de korte termijn en verzakelijking van de bedrijventerreinmarkt op de lange termijn. Hiermee kan de herstructurering van alle bedrijventerreinen in 2020 zijn afgerond.

De economische stadsvernieuwing houdt het opknappen van de verouderde bedrijventerreinen in. Een regionaal ontwikkelingsbedrijf moet toezien op de herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en de realisatie van nieuwe terreinen. Bestuurlijke afspraken tussen gemeenten, provincies en het rijk moeten ervoor zorgen dat de herstructurering ook echt van de grond komt. Bedrijven die zich willen vestigen op nieuwe terreinen, moeten meewerken aan het opknappen van oude terreinen. Als een bedrijf daar geen zin in heeft, wordt geen vergunning afgegeven.

Om te voorkomen dat nieuwe bedrijventerreinen in de toekomst verpauperen, moet de ontwikkeling van de terreinen worden verzakelijkt. Een 'marktgestuurde bedrijventerreinmarkt' biedt soelaas voor de lange termijn. Een strakkere planning moet leiden tot zuiniger gebruik van de ruimte en versnippering tegengaan. Dit zorgt er eveneens voor dat de terreinen niet meer in waarde dalen, omdat er om de hoek een goedkoper terrein verrijst. Door private ontwikkelaars en beleggers een actiever rol te geven in de ontwikkeling en beheer kunnen de terreinen zich vervolgens ontwikkelen tot een 'duurzaam product op een volwaardige markt'.

'Parkmanagement' moet daarnaast leiden tot een duurzamer beheer van de terreinen. Tijdige investeringen in vernieuwing moeten voorkomen dat de snelle veroudering van de terreinen doorzet.

Alle maatregelen samen kosten 6,35 miljard euro. Een deel van dit geld, 1,95 miljard, kan worden opgebracht uit de opbrengsten van de geherstructureerde bedrijfsgrond. De rest van het bedrag, ongeveer 4,4 miljard euro, komt voor rekening van alle betrokken partijen: bedrijven, rijk, provincies en gemeenten. Ook adviseert de taskforce om de grondprijs van nieuwe en bestaande terreinen met tien procent te verhogen. Om snel te kunnen starten met het opknappen van de terreinen adviseert Noordanus om een nationaal herstructureringsfonds in te stellen.

De ministers prezen de inspanningen van de taskforce. Met name de koppeling tussen de ontwikkeling van nieuwe terreinen en het herstructureren van oude is van belang, zei Van der Hoeven. "Het is geen abstract verhaal, maar heel praktisch. Daar kunnen we mee aan de slag", zei Cramer.

Het kabinet komt nog met een officiële reactie op het rapport. Milieudefensie laat in een reactie weten dat het kabinet snel aan de slag moet met de aanbevelingen van de taskforce. Gemeenten moeten, zoals de Noordanus stelt, samenwerken aan zowel de planning en de financiering van herstructurering als de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen, aldus de milieuorganisatie.