'MI5 wist van marteling terreurverdachten'

(Novum/AP) - Een hoge Britse rechter heeft vrijdag de binnenlandse veiligheidsdienst MI5 beschuldigd van heimelijke samenzwering bij de beweerde marteling van terreurverdachten in Amerikaanse detentie. Rechter David Neuberger kwam met zijn kritiek naar buiten ondanks een poging van de regering om de details achter te houden.

Neuberger noemt het verhaal van MI5, dat het niet afwist van de harde behandeling die gedetineerden van de CIA in het buitenland te wachten stond, niet betrouwbaar. Hij suggereert ook dat de dienst parlement en rechters heeft misleid over hoeveel zij van de mishandeling van terreurverdachten afwist.

Neuberger had zijn kritiek oorspronkelijk vervat in het concept van een vonnis op 10 februari, waarin hij de vrijgave van een samenvatting van CIA-documenten over de behandeling van voormalig Guantanamo-gedetineerde Binyam Mohamed in 2002 in Pakistan beval. Maar hij schrapte die kritiek nadat de landsadvocaat had geklaagd dat de kritiek niet was onderbouwd. Zowel het oorspronkelijke concept als de uiteindelijke versie van de kritiek van Neuberger werd vrijdag door het Hof van Appel vrijgegeven om de bewering van Mohameds advocaten, dat de rechter zijn oordeel onder politieke druk had aangepast, te weerleggen.

"Sommige medewerkers van de veiligheidsdiensten hebben een twijfelachtige staat van dienst met betrekking tot hun feitelijke betrokkenheid bij de mishandeling van de heer Mohamed, of hun openheid over een dergelijke betrokkenheid", zei de rechter. Hij beschuldigde MI5 ervan bijzonderheden over haar aandeel in de beweerde marteling van Mohamed voor de betrokken ministers en de bevoegde commissies van het parlement te hebben achtergehouden. "De veiligheidsdiensten hebben er belang bij om zulke informatie te onderdrukken."

MI5-directeur Jonathan Evans liet eerder deze maand weten dat zijn dienst niet 'samenzweert bij marteling of anderen aanmoedigt om namens ons te martelen'. Verder zei Evans dat niet is geprobeerd Britse medeplichtigheid aan marteling toe te dekken en dat MI5 meewerkt aan onderzoeken naar gedragingen van zijn medewerkers.

De Britse politie onderzoekt of een MI5-medewerker, 'Getuige B' genoemd, zich in verband met de beweerde marteling van Mohamed aan strafbare feiten schuldig heeft gemaakt. Rechter Neuberger suggereert dat er meer MI5-medewerkers over de schreef zijn gegaan.

In zijn concept suggereerde Neuberger ook dat Amerikanen direct betrokken waren bij de mishandeling van Mohamed, maar in het uiteindelijke vonnis was dit afgezwakt tot kritiek op de behandeling van de gedetineerde terwijl hij vast zat 'in opdracht van Amerikaanse functionarissen'.

De in Ethiopië geboren Mohamed werd in 2002 in Pakistan opgepakt. Hij zegt dat hij in Pakistan en in Marokko is gemarteld voordat hij uiteindelijk in Guantanamo Bay belandde. Hij werd in februari 2009 vrijgelaten, zonder ooit een proces te hebben gehad. Tegen de Britse regering zijn twaalf zaken aangespannen door ex-gedetineerden die het Verenigd Koninkrijk van medeplichtigheid aan marteling beschuldigen.