ECB onzeker over houdbaarheid kalmere markten

(Novum) - De verbeterde omstandigheden op de Europese geldmarkten tijdens de zomer hebben de verstoringen die werden veroorzaakt door de financiële crisis niet kunnen goedmaken en zijn mogelijk niet blijvend, stelt de Europese Centrale Bank (ECB) donderdag.

"De komende maanden zullen duidelijk maken of de hervatting van het interbancaire leenverkeer in juli een duurzamere terugkeer naar de normale situatie betekent", zegt de ECB in het maandrapport van september.

ECB-president Jean-Claude Trichet waarschuwde vorige week nog dat de weg terug naar een normale situatie lang en moeilijk kan worden en verlengde de anti-crisismaatregelen van de centrale bank, waardoor banken nog tot het einde van het jaar ongelimiteerd van de ECB kunnen lenen voor een periode van drie maanden.

Veel analisten verwachten dat deze maatregel verder verlengd zal worden tot in 2011, omdat een afkoeling van de wereldeconomie de angst voedt dat sommige landen uit de eurozone moeite zullen hebben hun schuldenlast te verlagen.

De ECB stelt verder dat de financiële crisis de integratie van de Europese geldmarkten heeft verstoord. "De integratie van de geldmarkten van de eurozone, die goed verliep voordat de onrust op de financiële markten ontstond, wordt uitgedaagd, in ieder geval tijdelijk, doordat banken het interbancaire leenverkeer tot binnen de eigen landsgrenzen hebben beperkt", aldus de centrale bank.

Toen de crisis in 2009 verergerde, leenden banken zelfs binnen de eigen landsgrenzen minder aan elkaar uit, waardoor de ECB werd gedwongen een actievere rol op de geldmarkt te spelen.

Door de verbetering van de economie en het geleidelijke herstel van vertrouwen heeft de ECB die rol dit jaar enigszins kunnen afbouwen. Leningen van de centrale bank aan banken zijn sinds de piek in juni met een derde afgenomen, terwijl banken ruim tweederde minder aan overtollige contanten op de depositofaciliteit bij de centrale bank zetten.

De samengestelde data verhullen echter een zorgwekkende ontwikkeling: banken in de lidstaten die het zwaarst getroffen zijn door de crisis op de financiële marken, worden steeds afhankelijker van de ECB.

Voor de crisis was de geografische verdeling van kredietverlening door de ECB ongeveer een afspiegeling van het economische gewicht van de nationale economieën van de eurozone. Sinds de crisis wordt echter relatief veel geleend aan banken in zwakkere lidstaten.

Banken uit Griekenland, Portugal en Spanje waren begin 2009 goed voor 26% van de totale leningen door de ECB. In juli was dat percentage opgelopen tot bijna 60%, terwijl ze slechts 18% uitmaken van het bruto binnenlands product (bbp).