Erik de Vlieger

Uit het Antilliaans Dagblad

MEER OFFICIEREN DAN VROUWEN

Zakenman De Vlieger voelt zich vernederd

Door René Zwart

Willemstad/Amsterdam - , , Wat een kutstrafje. Ik voel me beledigd".

Zo reageerde de Amsterdamse zakenman Erik de Vlieger op de eis van Officier van Justitie Jos van Leijen. Die wil dat de voormalige mega-ondernemer en luchtvaarttycoon (o.a. DutchCaribbeanExel en BonairExel) een taakstraf van 240 uur wordt opgelegd wegens afpersing en bedreiging van de Amsterdamse kroegbaas Alberto Fernandez.

De milde eis lijkt inderdaad in geen enkele verhouding te staan tot de inspanningen die het Openbaar Ministerie zich heeft getroost om De Vlieger voor de rechtbank te slepen. Of zoals diens advocaat Frits Schneider opmerkte: "Het OM heeft letterlijk alles uit de kast gehaald."

De raadsman wees daarbij op de meterslange rij van bijna 40 uitpuilende ordners die deze week achter rechter Frans Bauduin stonden opgesteld. Die waren het resultaat van zeven jaar politieonderzoek waarin telefoons zijn getapt, betrokkenen tot in Spanje zijn geschaduwd en tal van huiszoekingen zijn verricht.

In totaal zijn zeventien mensen aangehouden onder wie een advocaat en zijn vele tientallen getuigen gehoord, behalve de meest cruciale maar daarover later. Maar liefst vijf Officieren van Justitie hebben opeenvolgend aan de zaak gewerkt hetgeen De Vlieger deed verzuchten "meer officieren te hebben versleten dan vrouwen." En dan werden er deze week nog eens drie lange zittingsdagen bij de Amsterdamse rechtbank aan toegevoegd.

Het overgrote deel van het vele duizenden pagina's tellende dossier heeft niets met de zaak tegen De Vlieger uit te staan, zo verweet de verdediging het OM. Van Leijen had dat bewust gedaan, zo gaf hij grif toe. Om een beeld te schetsen van de wereld waarin de flamboyante ondernemer zaken deed, die van het vastgoed. Daar vindt, aldus de aanklager, de symbiose plaats met de georganiseerde misdaad: Witwassen, drugshandel, liquidaties, Willem Holleeder, Hells Angels?

, , Voor deze zitting had ik nog respect voor u maar daar is nu niks meer van over", kwam De Vlieger in zijn laatste woord terug op die passage in het requisitoir van de officier. , , U bent ongekend gemeen door mij in verband te brengen met zaken waarmee ik in de verste verten helemaal niets te maken heb. U wekt de suggestie dat ik Holleeder op iemand zou hebben afgestuurd. Hoe durft u. U bent ongelooflijk gemeen."

Met zijn verwijt dat het OM een op zichzelf eenvoudige zaak onnodig ingewikkeld heeft gemaakt, lijkt de verdediging een punt te hebben. Want wie het dossier terugbrengt tot wat met de tenlastelegging te maken heeft, houdt misschien nog 2 of 3 ordners over. En dan wordt duidelijk dat de verdenking tegen De Vlieger op niet meer dan de aangifte van Fernandez is gebaseerd.

Die vertelde in september 2002 tegen de politie dat hem onder bedreiging zijn café Raffles op het Leidseplein afhandig was gemaakt. De oud-profvoetballer van het Uruguyaanse elftal was in 1999 in grote financiële moeilijkheden geraakt, reden waarom hij op zoek ging naar participanten.Hij vond Erik de Vlieger bereid 2, 5 tot 3 miljoen toucheren om zowel de zaak als Fernandez privé voor een faillissement te behoeden. In ruil daarvoor zou de kroegbaas 80% van de aandelen overdragen met het recht op terugkoop van 30% als hij financieel weer een beetje boven Jan zou zijn. De afspraak werd schriftelijk vastgelegd en ondertekend.

Terwijl De Vlieger ook daarna met tonnen tegelijk de tekorten bleef bijpassen ? onder meer veroorzaakt doordat Fernandez zichzelf een dikke BMW cadeau deed en een zeer riante maandfee opstreek ? kwam het maar niet van een aandelenoverdracht. In augustus 2002 was De Vliegers geduld op. Hij eiste van zijn 'compagnon' dat de bijna jaar oude overeenkomst nu maar eens ten overstaan van een notaris moest worden geëffectueerd.

Op 8 augustus 2002 ondertekenden Fernandez en De Vlieger op het notariskantoor de akte. Een paar dagen later liet de horeca-exploitant via zijn advocaat weten bij nader inzien niet in te stemmen met de getekende akte. Nadat zijn eigen financieel adviseur hem in het bijzijn van de advocaat had uitgelegd dat de overeenkomst juist erg voordelig voor hem uitpakte, ging hij alsnog akkoord. Ten overvloede liet hij dat door zijn advocaat per brief bevestigen aan De Vlieger.

Niettemin deed Fernandez een paar dagen later (4 september 2002) aangifte wegens bedreiging en afpersing. Dat zou gebeurd zijn in de bijeenkomst op het kantoor van De Vlieger voorafgaand aan de gang naar de notaris. Fernandez had zich bij die gelegenheid laten vergezellen door Tsion Eynie, een Israëliër die bekend stond als 'zware jongen'.Deze Eynie had de avond ervoor al telefonisch laten weten met Fernandez mee te komen. Bij die gelegenheid had hij aangekondigd dat hij De Vlieger 'zou laten dansen' als de bespreking niet naar zijn zin zou verlopen. De Vlieger vond dat telefoontje dermate bedreigend dat hij aan zijn eigen beveiligingsman Ithzak Meiri, eveneens een Israëliër, vroeg bij de afspraak aanwezig te zijn.

Daarbij waren verder aanwezig De Vliegers rechterhand Harm Prins (op Curaçao en Bonaire bekend vanwege het plan BonairExel uit te bouwen tot een luchtvaartmaatschappij van formaat) en een boekhouder van Fernandez. Niemand ontkent dat er een 'pittig' gesprek is gevoerd maar alleen de boekhouder verklaarde bij de politie dat de sfeer 'intimiderend' was. Toen hem later nog eens werd gevraagd of hij met 'intimiderend' ook 'bedreigend' bedoelde sprak hij dat tegen.

Alle andere getuigen die de aanklager opvoerde om aan te tonen dat Fernandez zich terecht bedreigd kan hebben gevoeld, baseren zich op wat de cafébaas hen heeft verteld. Zo wist diens vriendin te vertellen dat er zelfs met een pistool zou zijn gezwaaid. De bedreigde zelf heeft het daar nooit over gehad., , Alle getuigen die het OM als belastend opvoert, hebben dezelfde bron en dat is Alberto Fernandez. Die heeft, om het vriendelijk te zeggen, een nogal levendige fantasie", aldus mr. Schneider. Zo heeft hij een keer tegenover de politie verklaard dat hij op weg naar de notaris op de achterbank van een auto is gezet tussen twee 'sportschooltypes'. Later vertelde hij weer zittend op de passagiersstoel met Meiri te zijn meegereden.Sprekendste voorbeeld was nog wel de bewering van Fernandez dat zijn handtekening onder de eerste overeenkomst tot overdracht van aandelen vervalst moest zijn. En als dat niet het geval was dat het dan om een blanco door hem getekend papier ging waarop later de tekst zou zijn ingeprint. Het Nationaal Forensisch Instituut heeft met de hoogste graad van zekerheid vastgesteld dat de handtekening echt was en dat deze was geplaatst nadat de tekst op het papier was geprint.

Zelfs de officier moest erkennen dat Fernandez' verklaringen wemelen van de tegenstrijdigheden en feitelijke onjuistheden. , , We hebben allemaal kunnen zien wat voor een warrige persoonlijkheid hij is? , aldus Van Leijen die vond dat de horecaman zo consistent is in het afleggen van tegenstrijdige verklaringen dat hij juist daarom als een betrouwbare en geloofwaardige getuige kan worden beschouwd.

De verdediging plaatste er een reeks getuigenissen tegenover die op het tegendeel wijzen. Maar de meest cruciale getuige ontbrak: Eynie. Deze voormalige commando uit het Israëlische leger is vlak voordat het OM tot de aanhouding van De Vlieger overging (januari 2004) als ongewenst vreemdeling Nederland uitgezet.Volgens de verdediging kan Eynie bevestigen dat van bedreiging noch afpersing sprake is geweest. Het OM meldde aan de rechter-commissaris dat hij echter onvindbaar was. Op datzelfde moment, zo bleek deze week toen Officier van Justitie Michiel Zwinkels in het getuigenbankje plaatsnam, had deze frequent telefonisch contact met Eynie die bovendien in Tel Aviv Nederlandse rechercheurs op bezoek kreeg. Eynie heeft een verklaring bij een notaris gedeponeerd. Daarin stelt hij dat hem door het OM te verstaan is gegeven dat als hij wil dat zijn status als persona non grata ooit nog eens wordt opgeheven hij maar beter niet kan getuigen.

Raadsman Schneider betitelde de handelwijze van het OM als doelbewust misleidend en onbehoorlijk. , , Het getuigt van grote arrogantie en een stuitend misbruik van bevoegdheden en is op geen enkele manier in lijn te brengen met een behoorlijke rechtspleging", aldus de advocaat.Alleen dat al is volgens hem reden het OM niet ontvankelijk te verklaren. Daarvoor is nog een reden, namelijk het overschrijden met bijna 3 jaar van de wettelijk vastgelegde 'redelijke termijn' waarbinnen een verdachte na de start van een strafrechtelijk onderzoek moet worden gedagvaard. Los van deze technische bezwaren vorderde de verdediging vrijspraak wegens het ontbreken van ook maar het begin van bewijs.

Ondanks zijn twee uur durende requisitoir lijkt ook officier Van Leijen niet helemaal te vertrouwen op een voor het OM goede afloop. Op weg naar zijn eis memoreerde hij dat De Vlieger een succesvol ondernemer was wiens imperium (de snelgroeiende IMCA-groep bestond uit 180 vennootschappen) na zijn aanhouding volledig instortte omdat banken en leveranciers op de vlucht sloegen.Maar volgens Van Leijen heeft De Vlieger dat grotendeels aan zichzelf te wijten door de publiciteit te zoeken. Een stelling die de schijn wekte dat de aanklager zich op voorhand al wil indekken tegen een mega-schadeclaim (De Vlieger zag ook zijn privévermogen van 125 miljoen in de drie dagen dat hij voor verhoor is vastgehouden verdampen) die er zeer waarschijnlijk komt als de rechtbank de ondernemer vrijspreekt.Dat Van Leijen slechts een voorwaardelijke gevangenisstraf van een jaar en een taakstraf van 240 uur eiste, kwam na zijn vijftig pagina's tellende betoog als een verrassing. Hij plaatste De Vlieger eerst nog in het centrum van de zware misdaad waarin bedreiging en afpersing tot de routine behoren en verweet hem een zeer ernstig delict te hebben begaan.

De officier voerde verder aan dat met de strafmaat ook het vertrouwen in de rechtstaat moet worden hersteld. Het leek een opmaat naar een forse eis in de vorm van een onvoorwaardelijke celstraf. Vandaar De Vliegers reactie - na afloop buiten de rechtszaal - zich beledigd te voelen dat zeven jaar vervolging in zo'n 'kutstrafje' zou uitmonden.In zijn laatste woord wist de ex-zakenman zijn woede maar met moeite te verbergen. , , Ik vraag mij af waarom ik hier ben. Ik ben onschuldig. Wat heeft het Openbaar Ministerie bezield deze zaak tegen mij te beginnen? Het is van een ongekende gemeenheid. Ik voel mij vernederd.? De rechtbank wijst op 10 september vonnis.